کودکانی با پاهای برهنه غرق در شادی و بازی های کودکانه بدون در نظر گرفتن اینکه بیمار می شوند یا نه، همیشه در مناطق محروم در حال پرسه زدن هستند. دختران در این گونه مناطق از نبود روشنایی کافی خیابان ها رنج برده و دانش آموزان نیز در روزهای بارانی همه غرق در آب های سطحی بوده و با مصیبت فراوانی خود را به مدرسه می رسانند اما مجبور به تحمل این مشکلات هستند.
وقتی سری به خانه های این مناطق می زنید متوجه خواهید شد که فرزندان اینگونه مناطق قریب به اتفاق همگی اهل کار بوده و می شود آنها را کودک کار نامید. البته بسیاری از جوانان این مناطق نیز در کنار بچه های کم سن و سال قرار داشته و علاوه بر اینکه در حال تحصیل هستند، کار نیز می کنند.
شهرنشینی و گرایش شدید جمعیت به سکونت در مناطق شهری حاصل سیاست ها و استراتژی های اقتصادی و اجتماعی خاص هر کشور است. این سیاستها در کشورهای در حال توسعه و به ویژه در دهه های اخیر، به مهاجرتهای بی رویه روستاییان به شهر منجر شده و همگام با تحولات سریع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، الگویی نامتوازن در نظام شهری چنین کشورهایی ایجاد شده است.
حاشیه نشینی در خوزستان
معضل حاشیه نشینی در استان خوزستان که در طول جنگ به دلیل تخریب روستاهای مرزی به صورت مهاجرت های وسیع صورت گرفت، از عدم امکان ادغام جمعیت حاشیه نشین شهری در بافت اقتصادی، اجتماعی و خدماتی یک زندگی شهری معمولی و نسبتا مطلوب ریشه دوانده است.
با وجود اینکه مسئولان برای رفع این معضل در شهرهای کوچک و بزرگ استان راهکارها و تمهیدات بسیاری اندیشیدهاند، اما ظاهرا این پدیده با نفوذ در دل و جان خوزستان قصد جدا شدن و دل کندن از حقیقت تلخ مهاجرت را ندارد.
همچنین ساخت سدها در خوزستان و به زیر آب رفتن روستاها باعث شد اغلب روستائیان ساکن در این مناطق که زمانی مشغول دامداری و کشاورزی بودند برای یافتن کار، به سایر شهرهای خوزستان از جمله اهواز مهاجرت کردند و برخی مناطق حاشیه نشین را ایجاد کنند.
نبود آمار دقیق حاشیه نشینان خوزستان!
در این باره فرج الله خبیر معاون سیاسی و اجتماعی استاندار خوزستان در شهریورماه امسال اظهار کرد : بی توجهی مقطعی به موضوع زمینخواری و تصرف غیر قانونی اراضی در خوزستان سبب افزایش زمین خواری و گسترش حاشیه نشینی شده است.
وی افزود : باید با ساخت و سازهای غیرقانونی برخورد قاطعانهای انجام شود چرا که امروز 500 هزار نفر در حاشیه کلانشهر اهواز زندگی میکنند و این موضوع سبب گسترش اشتغال کاذب در اهواز شده است.
این در حالی است که دکتر ایدنی رئیس دانشگاه علوم پزشکی اهواز در حاشیه آیین بهره برداری از 191 پایگاه و مرکز سلامت در شهرستان های تابعه دانشگاه علوم پزشکی اهواز که روز گذشته انجام شد، می گوید: 11 هزار حاشیه نشین در سطح استان داریم که 10 درصد از حاشیه نشینی کل کشور را در بر دارد.
ایدنی همچنین می افزاید: با اجرای این طرح تمامی حاشیه نشین های سطح استان خوزستان تحت پوشش خدمات حوزه سلامت قرار گرفتند و برای اجرای بهتر این طرح به حمایت از سایر ارگان های دولتی برای ترویج مبحث خود مراقبتی و افزایش امید به زندگی نیازمندیم.
این آمار متناقض که خود می تواند مشکل ساز باشد در حالی است که این استان را به عنوان دومین استان برخوردار از جمعیت حاشیه نشین می دانند که این خود موجبات بروز مشکلات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی و .. را فراهم کرده می آورد.
عزم ملی و استانی برای حل مشکل حاشیه نشینی
بر همین اساس، بسیاری از کارشناسان، جامعه شناسان و همچنین برخی از دست اندرکاران نهادها و سازمان های مسئول در این زمینه، کوتاهی و تناقض گویی های مسئولان درباره حاشیه نشینی و برخورد با این پدیده را در نهایت به ضرر مردم و امنیت اجتماعی می دانند.
اینکه طرح پوشش خدمات مزایایی در حوزه سلامت برای حاشیه نشینان دارد جای حرفی ندارد اما باید تدابیری اتخاذ شود که حاشیه نشینی در شهرها به وجود نیاید چراکه حوزه سلامت فقط یکی از ده ها مشکلات مردم این مناطق است.
از این رو، تنها راهکار جلوگیری از گسترش حاشیه نشینی بهبود وضعیت روستاها و ایجاد جذابیت در آن است تا بتوانیم از مهاجرت به شهر جلوگیری کنیم و البته همزمان با ایجاد زیرساختها در روستاها باید به خدمات شهری در حاشیه کلانشهرها به ویژه اهواز هم توجه کرد تا در آینده با طرح جامع شهر اهواز ادغام شود و شهر به صورت یکپارچه توسعه پیدا کند.
لذا باید یک عزم ملی و استانی برای حل مشکلات مردم ساکن در این مناطق اتخاذ شود.
